دامپروری بهعنوان یکی از ارکان اصلی تأمین امنیت غذایی، نقشی تعیینکننده در پایداری اقتصادی و اجتماعی کشورها دارد.
با این حال، در سالهای اخیر، این صنعت با چالشهای جدی زیستمحیطی و اقتصادی مواجه شده که آینده آن را در معرض تهدید قرار داده است.
🌍 چالشهای محیطی
افزایش گازهای گلخانهای: دامها (بهویژه نشخوارکنندگان مانند گاو) مقادیر بالایی متان تولید میکنند. این گاز یکی از مؤثرترین عوامل تغییرات اقلیمی است.
مصرف بالای منابع آب و خاک: پرورش دام نیازمند منابع گستردهای از آب، چراگاه و علوفه است که فشار زیادی بر منابع طبیعی وارد میکند.
آلودگی منابع آب و خاک: دفع غیراصولی فضولات دامی باعث آلودگی نیترات و فسفات در خاک و منابع زیرزمینی میشود.
تخریب پوشش گیاهی: چرای بیش از حد و گسترش نامتوازن واحدهای دامپروری، منجر به فرسایش خاک و از بین رفتن مراتع میگردد.
💰 چالشهای اقتصادی
نوسانات بازار نهادهها: وابستگی به واردات خوراک دام و دارو باعث ناپایداری در هزینههای تولید میشود، خصوصاً در کشورهایی با اقتصاد ناپایدار یا تحریمزده.
کاهش بهرهوری ژنتیکی: بسیاری از گلههای بومی با عملکرد پایین و راندمان تولیدی کم، باعث افزایش هزینه تمامشده محصولات دامی میشوند.
نیاز به تکنولوژیهای نوین: ورود فناوریهایی نظیر اصلاح ژنتیکی، مدیریت تغذیه هوشمند و بهداشت پیشرفته مستلزم سرمایهگذاری سنگین است.
کاهش حاشیه سود تولیدکننده: رقابت فشرده با واردات، نبود حمایت هدفمند و افزایش هزینههای تولید باعث کاهش انگیزه تولیدکنندگان داخلی شده است.
🔄 نتیجهگیری و راهکار
حل این چالشها نیازمند نگاه تلفیقی به محیط زیست، اقتصاد، و علم است. توسعه نژادهای مقاوم و کممصرف، بهبود مدیریت گله با ابزارهای ژنتیکی، استفاده از خوراکهای پایدار، و حمایت ساختاری از دامداران خرد و کلان میتواند گامی مؤثر در جهت پایداری این صنعت باشد.
دامپروری هوشمند، راهی بهسوی آیندهای متوازن و ایمن برای نسلهای آینده است.